Steeds meer mensen stellen hun vraag niet meer alleen in een zoekbalk, maar ook aan ChatGPT of krijgen bovenaan Google een samenvatting die door AI is geschreven. Dan is het logisch dat je je afvraagt: komt mijn bedrijf daar ook in voor? En moet ik daarvoor iets speciaals laten bouwen als ik mijn website laat maken of vernieuwen?

Het goede nieuws is dat het minder geheimzinnig is dan het lijkt. Google en OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, leggen zelf uit hoe hun AI-zoekfuncties websites vinden. Daaruit blijkt dat een goed gebouwde website met duidelijke teksten het belangrijkste is. Er bestaat geen trucje waarmee je zeker in een AI-antwoord komt.

In dit artikel lees je hoe AI-zoekdiensten aan hun informatie komen, wat je wel en niet hoeft te regelen, en welke vragen je aan je webdesigner kunt stellen.

Hoe komen AI-zoekdiensten aan hun antwoorden?

Een AI-zoekdienst verzint zijn antwoord niet uit het niets als het om actuele informatie gaat. Hij zoekt op het internet naar pagina's die bij de vraag passen, leest die en vat ze samen. Vaak staat er een link naar de bron bij. Daarvoor moet de dienst je website wel eerst kunnen vinden en lezen.

Dat gebeurt met een crawler: een programma dat automatisch websites bezoekt en de inhoud opslaat. Google gebruikt daarvoor Googlebot, dezelfde crawler als voor de gewone zoekresultaten. ChatGPT gebruikt voor zijn zoekfunctie een eigen crawler, OAI-SearchBot.

Met een klein bestand op je website, het robots.txt-bestand, bepaal je welke crawlers welke pagina's mogen bezoeken. Daar zit meteen het eerste aandachtspunt: staat een crawler daarin geblokkeerd, dan kan die dienst je pagina's niet lezen.

Google AI Overviews en AI Mode: geen aparte eisen

Google laat sinds een tijdje boven veel zoekresultaten een AI-samenvatting zien (AI Overviews), en heeft daarnaast een aparte AI-zoekmodus (AI Mode). Volgens Google Search Central, de officiële uitleg van Google voor website-eigenaren, gelden daarvoor geen extra eisen en zijn er geen speciale optimalisaties nodig.

Een pagina komt in aanmerking als hij in Google staat (geïndexeerd is) en met een fragment in de zoekresultaten mag verschijnen. Google zegt er ook eerlijk bij dat dit geen garantie is: ook als je alles goed hebt geregeld, bepaalt Google zelf wat het toont.

Opvallend is wat Google uitdrukkelijk zegt dat je niet nodig hebt:

  • geen nieuwe bestanden speciaal voor AI, zoals aparte "AI-tekstbestanden";
  • geen speciale code of markup;
  • geen speciale gestructureerde gegevens (schema.org) alleen voor AI.

Wat wel helpt, zijn volgens Google gewoon de basisregels van goede vindbaarheid. Daarover verderop meer.

Nog een praktisch punt: bezoekers die via een AI Overview of AI Mode op je site komen, tellen in Google Search Console mee in het gewone zoekverkeer (onder het zoektype "Web"). Je ziet ze dus niet apart.

ChatGPT: let op welke crawler je toelaat

Bij ChatGPT ligt het iets anders, omdat OpenAI meerdere crawlers heeft met elk een eigen taak. Volgens de uitleg van OpenAI zelf:

  • OAI-SearchBot wordt gebruikt om websites te tonen in de zoekfunctie van ChatGPT. Blokkeer je deze crawler, dan verschijnt je site niet in de zoekantwoorden van ChatGPT (hooguit nog als gewone link).
  • GPTBot heeft te maken met het trainen van AI-modellen. Blokkeer je deze, dan geef je aan dat je inhoud niet gebruikt mag worden voor training. Dat heeft volgens OpenAI geen invloed op of je in de zoekresultaten van ChatGPT komt.
  • ChatGPT-User bezoekt een pagina als een gebruiker daar in een gesprek om vraagt. Die bepaalt niet of je in de zoekresultaten verschijnt.

OpenAI zegt dat deze instellingen los van elkaar werken. Je kunt dus bijvoorbeeld OAI-SearchBot toelaten en GPTBot blokkeren. Na een wijziging in het robots.txt-bestand kan het ongeveer een dag duren voordat OpenAI die verwerkt.

Waarom is dit belangrijk voor jou als ondernemer? Sommige websites blokkeren "alle AI-bots" in één keer, bijvoorbeeld via een instelling bij de hosting of een beveiligingsdienst. Dat kan bewust zijn, maar het gebeurt ook ongemerkt. Dan sluit je jezelf misschien uit van een plek waar je klanten wél zoeken. Het is een keuze die je bewust wilt maken.

Wat helpt dan wel? De basis van goede vindbaarheid

Omdat AI-zoekdiensten pagina's lezen en samenvatten, werkt alles wat je website goed leesbaar en betrouwbaar maakt in je voordeel. Google noemt in zijn uitleg over AI-functies onder meer deze punten:

  • Laat crawlers binnen. Zorg dat robots.txt en eventuele instellingen bij je hosting of beveiligingsdienst de crawlers niet onbedoeld tegenhouden.
  • Maak pagina's vindbaar via interne links. Elke belangrijke pagina moet via een link op je eigen site te bereiken zijn.
  • Zet belangrijke informatie in tekst. Informatie die alleen in een afbeelding of video staat, kan een zoekdienst minder goed lezen.
  • Zorg voor een prettige pagina-ervaring. Een snelle website die ook op de telefoon goed werkt.
  • Houd gegevens kloppend. Gestructureerde gegevens moeten overeenkomen met wat er zichtbaar op de pagina staat, en je Google Bedrijfsprofiel en (bij een webshop) Merchant Center moeten actueel zijn.
  • Gebruik Search Console. Daarmee zie je of Google je pagina's kan vinden en waar technische problemen zitten.

Schrijf voor mensen, niet voor de zoekmachine

Daarnaast hamert Google al jaren op inhoud die gemaakt is om mensen te helpen, en niet om hoger te scoren. Google vraagt website-eigenaren zich onder meer af of bezoekers kunnen zien wie de inhoud heeft gemaakt, en of de inhoud echt iets toevoegt in plaats van alleen anderen samen te vatten. Betrouwbaarheid weegt daarbij het zwaarst.

Voor een ondernemer betekent dat heel concreet: vertel duidelijk wie je bent, wat je doet, voor wie, en waar je zit. Beantwoord de vragen die klanten echt stellen, in je eigen woorden. Een AI-dienst die een vraag als "welk bedrijf kan mij helpen met …" beantwoordt, heeft meer aan een pagina die dat helder uitlegt dan aan een pagina vol algemene kreten.

Checklist: wat kun je doen?

Ga je een website laten maken of vernieuwen, of wil je weten hoe je huidige site ervoor staat? Loop dan deze punten na, eventueel samen met je webdesigner:

  1. Controleer het robots.txt-bestand. Worden Googlebot en OAI-SearchBot toegelaten? En is het blokkeren van GPTBot (training) een bewuste keuze?
  2. Vraag na of de hosting of beveiligingsdienst AI-crawlers blokkeert. Sommige diensten hebben daar een aparte instelling voor.
  3. Koppel Google Search Console. Zo zie je of je pagina's in Google staan en kun je problemen opsporen.
  4. Zorg dat elke dienst een eigen, duidelijke pagina heeft. Met in gewone tekst wat je doet, voor wie en hoe het werkt.
  5. Maak zichtbaar wie er achter het bedrijf zit. Een over-ons-pagina, contactgegevens en bedrijfsgegevens helpen bezoekers én zoekdiensten om je te vertrouwen.
  6. Houd je Google Bedrijfsprofiel actueel. Openingstijden, adres en diensten moeten kloppen met je website.
  7. Wees voorzichtig met beloftes. Niemand kan garanderen dat je in een AI-antwoord verschijnt; Google en OpenAI bepalen dat zelf.

Vragen voor je webdesigner

Een paar vragen die je in een eerste gesprek kunt stellen:

  • Hoe zorg je ervoor dat zoekmachines en AI-zoekdiensten mijn website kunnen lezen?
  • Wordt Google Search Console voor mij ingesteld, en kan ik daar zelf in kijken?
  • Staat de belangrijke informatie op mijn site in tekst, of zit veel in afbeeldingen?
  • Hoe snel laadt de website op een telefoon?
  • Wie houdt na de lancering in de gaten of er technische problemen zijn?

Conclusie

Gevonden worden in AI-zoekdiensten draait niet om een geheime techniek. Google zegt zelf dat er geen extra eisen of speciale bestanden nodig zijn, en OpenAI legt precies uit welke crawler bepaalt of je in ChatGPT kunt verschijnen. Wat telt is dat je website goed leesbaar is voor crawlers, technisch in orde is en in duidelijke taal uitlegt wie je bent en wat je doet. Controleer vooral of je de juiste crawlers niet per ongeluk buitensluit. De rest is de basis van een goede website: helder, snel en betrouwbaar.